محمد جواد مغنية ( مترجم : محمد بحرينى كاشمرى )
34
دولتهاى شيعه در طول تاريخ ( فارسى )
وضعى به تربيتش همت گماشت ، نخست ، قرآن به او آموخت ، بطوريكه در سن هشت سالگى همهء قرآنرا از بركرد . پس از آن حديث و سنت و علوم فقه و ادبيات زبان عرب و فنون شعر و پندهاى عرب را بوى ياد داد ، سپس رويدادهاى گذشته و داستانهاى پادشاهان و سرگذشت آنان را بوى گوشزد كرد . در ضمن تمرين ، سوارى و تيراندازى را هم يادش داد بطورى بوى رسيدگى كرده و تربيتش نمود ، كه هنوز از عمرش يازده سال بيشتر نگذشته بود ، كه برشد كافى رسيده و با استعداديكه از وى ديدند او را كانديد امر بزرگ پيشوائى نمودند ، زيرا متوجه شدند كه توانائى برداشتن اين بار سنگين را دارد ، روى همين جهت ايل بربر ، از روى اخلاص ، سر در فرمانش نهادند . توجه مردم بادريس دوم پس از آنكه فرمانروائى مغرب براى ادريس دوم روبراه شد . مردم ساير كشورها ، گروهگروه ، براى تبريك ، به پيشگاهش شتافتند ، كمكم اين صدا به گوش اعراب رسيد . از اندلس و افريقا هم ، به حضورش بار يافتند ، و پروانهوار گرد اين شمع تابناك دودمان علوى ، بگردش درآمدند ، بطوريكه از تيرهء قيس و ازد و مذحج و غيره ، پانصد سواركار ماهر ، پيرامونش گرد آمدند ، ادريس هم از اين تازه واردين و ميهمانان با آغوش باز استقبال كرد و مقدم آنانرا گرامى داشت وصلهء آنها را چند برابر داد و مقام ايشانرا منظور و به خود نزديك ساخته و پستهاى حساس دولتى را بايشان واگذار كرد . شهر زيباى فاس كمكم ، در اثر توجه ملت عرب و غيره به آن ديار و افزايش جمعيت ، واردين ، شهر « وليله » ديگر گنجايش پذيرائى مردم را نداشت ،